Araçta Pas ve Korozyon Önleme Yöntemleri

Kısa cevap: araçta pas oluşumunu önlemenin temeli, metali nemden ve tuzdan uzak tutmaktır. Bunun için düzenli yıkama (özellikle aracın altı), boyadaki küçük çizikleri hızlıca kapatma, drenaj deliklerini açık tutma, kabin içindeki nemi kurutma ve yılda bir alt taban koruması kontrolü yeterlidir. Pahalı işlemlerden önce bu basit alışkanlıklar, korozyonun büyük bölümünü baştan engeller.

Pas neden oluşur?

Pas, çeliğin oksijen ve su ile tepkimeye girmesiyle ortaya çıkan bir bozunmadır. Fabrika çıkışı bir araçta metal; galvaniz kaplama, astar, boya ve vernik gibi katmanlarla korunur. Bu katmanlardan biri zedelendiğinde metal hava ve nemle temas eder ve tepkime başlar. Tuz, tepkimeyi hızlandıran bir iletken gibi davranır; bu yüzden kış aylarında tuzlanan yollarda ve deniz kıyısı iklimlerinde korozyon çok daha hızlı ilerler.

Önemli bir ayrıntı: pas yüzeyde kalmaz. Oluşan oksit tabakası hacim olarak metalden büyüktür, bu nedenle boyayı içeriden kabartır ve genişler. Küçük bir kabarcık, bir yıl sonra avuç içi büyüklüğünde bir bölgeye dönüşebilir. Erken müdahale bu yüzden değerlidir.

Aracın en çok pas tutan bölgeleri

• Çamurluk kenarları ve tekerlek içleri: Lastiğin savurduğu taş ve tuzlu su doğrudan buraya çarpar.
• Marşpiyeller ve kapı eşikleri: Su birikir, kurumaz.
• Kapı ve bagaj kapağı alt kenarları: İçeriden gelen nem, drenaj tıkanınca dışarı çıkamaz.
• Bagaj tabanı ve stepne yuvası: Islak paspas, ıslak stepne kılıfı ya da conta sızıntısı nem hapseder.
• Egzoz hattı ve alt şasi kutuları: Isınma-soğuma döngüsü yoğuşmaya yol açar.
• Ön cam alt kanalı: Yaprak ve toz birikirse su akmaz, sac oyulur.

Dış yüzeyde koruma: yıkama ve kaplama

Yıkama, kozmetik bir işlem değil bakımın parçasıdır. Kışın tuzlu yollarda kullanılan bir araç, iki haftada bir yıkanmalı ve mutlaka alt yıkama yapılmalıdır. Tuz kalıntısı görünmez ama kalıcıdır; sadece kaportayı silmek işe yaramaz.

Yıkamadan sonra yüzeyi kurutmak, su lekesi ve nemin köşelerde kalmasını engeller. Ardından uygulanan cila veya sentetik koruyucu (wax, sealant), boya ile hava arasında ince bir bariyer oluşturur. Yılda iki kez, tercihen sonbahar başında ve ilkbaharda yapılan bir kaplama iyi bir ritimdir. Sonbahardaki uygulama, kış boyunca sürecek koruma için en mantıklı zamandır.

Alt taban ve tekerlek içi koruması

Alt taban koruması, şasiye ve zemin sacına uygulanan kalın, esnek bir kaplamadır. Yeni araçlarda genelde fabrikadan gelir; yaşlanan araçlarda çatlayabilir. Yılda bir kez aracı kaldırıp bu kaplamaya bakmak yeterlidir. Kaplama kabarmış ya da soyulmuşsa altında nem sıkışır ve pas kaplamanın altında ilerler; bu, en sinsi durumdur. Bu tür bölgelerde eski kaplamanın sökülüp yeniden uygulanması gerekir, üzerine katman eklemek çözüm değildir.

Tekerlek içi davlumbazları (çamurluk içi plastikler) taş darbelerini karşılar. Kırık ya da klipsleri kopmuş bir davlumbaz, tuzlu suyu doğrudan sacın üstüne yönlendirir. Lastik değişimi ya da rotasyonu sırasında bu parçalara da bakmak iyi bir alışkanlıktır; lastik bakımı sırasında zaten tekerlekler sökülmüş olur.

Gizli boşluklar ve drenaj delikleri

Kapıların, marşpiyellerin ve bagaj kapağının alt kenarında küçük tahliye delikleri bulunur. Bunlar yol tozu, yaprak parçası ya da eski yıkamalardan kalan çamurla tıkanabilir. Yılda bir kez bu delikleri ince bir tel veya basınçlı hava ile açmak, tek başına birçok kapı alt pasını önler.

Kapatılmış kutu profillere sıkılan boşluk koruma yağları (kavite mumu) da uzun ömürlü bir çözümdür. Bu yağlar metale yapışır, nemi iter ve yıllarca kalır. Yeni araçta gerekmez; beş yaşını geçmiş, kışları sert bir iklimde kullanılan araçta anlamlıdır.

Kabin içindeki nem

İç kısımda pas genellikle alttan değil, üstten gelen sudan başlar. Islanan paspaslar, tıkanan klima tahliye hortumu, eskiyen kapı contası ya da sunroof kanalı suyu halının altına taşır. Halının altındaki sünger sıkışmış nemi haftalarca tutar ve zemin sacı içeriden paslanır.

Yapılacaklar basit: kışın kauçuk paspas kullanmak, kar taşındığında paspasları çıkarıp kurutmak, camlarda sürekli buğu varsa nem kaynağını araştırmak. Ayrıca akü kutup başlarında görülen beyaz-mavi tortu da bir korozyon türüdür; batarya bakımında bu bölgenin temiz ve gresli tutulması, elektrik arızalarını da azaltır.

Çizikleri erken kapatmak

1. Bölgeyi yıkayıp kurutun.
2. Yüzeydeki gevşek pası ince zımpara veya pas dönüştürücü ile temizleyin.
3. Astar uygulayın,